Zadanie 3 · 2 pkt · dowód

Podzielność liczby (2n + 1)² − 1 przez 8

Wykaż, że dla każdej liczby naturalnej n≥1n \ge 1 liczba (2n+1)2−1(2n + 1)^2 - 1 jest podzielna przez 88⁠.

Pokaż odpowiedź i rozwiązanieSpróbuj najpierw sam(a), potem sprawdź.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. Ze wzoru na kwadrat sumy (2n+1)2=4n2+4n+1(2n + 1)^2 = 4n^2 + 4n + 1⁠, więc jedynki się redukują.

    (2n+1)2−1=4n2+4n(2n + 1)^2 - 1 = 4n^2 + 4n
  2. Wyłączamy 4n4n przed nawias.

    4n2+4n=4n(n+1)4n^2 + 4n = 4n(n + 1)

    Do tego miejsca: 1 pkt

  3. Liczby nn i n+1n + 1 są kolejnymi liczbami naturalnymi, więc jedna z nich jest parzysta, czyli iloczyn n(n+1)n(n + 1) jest liczbą parzystą.

    n(n+1)=2m,m∈Nn(n + 1) = 2m, \quad m \in \mathbb{N}

    Do tego miejsca: 2 pkt

  4. Stąd liczba (2n+1)2−1(2n + 1)^2 - 1 jest podzielna przez 88⁠, co należało wykazać.

    (2n+1)2−1=4⋅2m=8m(2n + 1)^2 - 1 = 4 \cdot 2m = 8m

Odpowiedź

(2n+1)2−1=4n(n+1)(2n + 1)^2 - 1 = 4n(n + 1)⁠, a iloczyn n(n+1)n(n + 1) dwóch kolejnych liczb naturalnych jest parzysty, więc liczba jest podzielna przez 88⁠.

Jak to jest punktowane

Za rozwiązanie jest jeden poziom — najwyższy, który spełnia.

  • 2 pktprzekształcenie wyrażenia (2n+1)2−1(2n + 1)^2 - 1 do postaci iloczynu 4n(n+1)4n(n + 1) oraz stwierdzenie, że iloczyn n(n+1)n(n + 1) jest liczbą parzystąlub przekształcenie wyrażenia (2n+1)2−1(2n + 1)^2 - 1 do postaci 4(n2+n)4(n^2 + n) i uzasadnienie, że suma n2+nn^2 + n jest liczbą parzystąALBO– przekształcenie wyrażenia (2n+1)2−1(2n + 1)^2 - 1 do postaci 2n(2n+2)2n(2n + 2) oraz stwierdzenie, że wśród dwóch kolejnych liczb parzystych jedna z nich jest liczbą podzielną przez 44⁠,ALBO– rozpatrzenie przypadku, gdy n=2ln = 2l (gdzie l∈Nl \in \mathbb{N}⁠), tj. przekształcenie wyrażenia (2n+1)2−1(2n + 1)^2 - 1 do postaci 8l(2l+1)8l(2l + 1) i zapisanie, że iloczyn l(2l+1)l(2l + 1) jest liczbą naturalną/całkowitą oraz rozpatrzenie przypadku, gdy n=2l+1n = 2l + 1 (gdzie l∈Nl \in \mathbb{N}⁠),tj. przekształcenie wyrażenia (2n+1)2−1(2n + 1)^2 - 1 do postaci 8(2l2+3l+1)8(2l^2 + 3l + 1) i zapisanie, że suma 2l2+3l+12l^2 + 3l + 1 jest liczbą naturalną/całkowitą.
  • 1 pktprzekształcenie wyrażenia (2n+1)2−1(2n + 1)^2 - 1 do postaci 4n(n+1)4n(n + 1) lub 4(n2+n)4(n^2 + n)⁠, lub 2n(2n+2)2n(2n + 2)ALBO– przekształcenie wyrażenia (2n+1)2−1(2n + 1)^2 - 1 do postaci 4n2+4n4n^2 + 4n i stwierdzenie, że ta suma jest liczbą podzielną przez 44⁠,ALBO– rozpatrzenie przypadku, gdy n=2ln = 2l (gdzie l∈Nl \in \mathbb{N}⁠), tj. przekształcenie wyrażenia (2n+1)2−1(2n + 1)^2 - 1 do postaci 8l(2l+1)8l(2l + 1) i zapisanie, że iloczyn l(2l+1)l(2l + 1) jest liczbą naturalną/całkowitą,ALBO– rozpatrzenie przypadku, gdy n=2l+1n = 2l + 1 (gdzie l∈Nl \in \mathbb{N}⁠), tj. przekształcenie wyrażenia (2n+1)2−1(2n + 1)^2 - 1 do postaci 8(2l2+3l+1)8(2l^2 + 3l + 1) i zapisanie, że suma 2l2+3l+12l^2 + 3l + 1 jest liczbą naturalną/całkowitą.

Uznawane są też inne sposoby rozwiązania

  • Zapis (2n+1)2−1=4(n2+n)(2n + 1)^2 - 1 = 4(n^2 + n) i rozpatrzenie parzystości: dla nn nieparzystego n2+nn^2 + n jest sumą dwóch liczb nieparzystych, dla nn parzystego — dwóch parzystych, więc w obu przypadkach jest parzysta.
  • Wzór na różnicę kwadratów: (2n+1)2−1=2n⋅(2n+2)(2n + 1)^2 - 1 = 2n \cdot (2n + 2) — iloczyn dwóch kolejnych liczb parzystych, z których jedna jest podzielna przez 44⁠, więc iloczyn dzieli się przez 2⋅4=82 \cdot 4 = 8⁠.
  • Rozpatrzenie przypadków: dla n=2ln = 2l liczba (2n+1)2−1(2n + 1)^2 - 1 jest równa 8l(2l+1)8l(2l + 1)⁠, a dla n=2l+1n = 2l + 1 jest równa 8(2l2+3l+1)8(2l^2 + 3l + 1)⁠, gdzie l∈Nl \in \mathbb{N}⁠.

Uwagi z zasad oceniania CKE

  • 1. Jeżeli zdający sprawdza prawdziwość tezy tylko dla wybranych wartości nn⁠, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
  • 2. Jeżeli zdający przyjmuje np. n=8k+rn = 8k + r⁠, gdzie k∈Nk \in \mathbb{N} i rr jest resztą z dzielenia liczby nn przez 88⁠, i przeprowadzi poprawne rozumowanie dla co najmniej połowy przypadków, ale nie przeprowadzi pełnego rozumowania dla wszystkich przypadków, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.
  • 3. Jeżeli zdający rozpatruje przypadki n=2ln = 2l oraz n=2l+1n = 2l + 1 (gdzie l∈Nl \in \mathbb{N}⁠) i przekształca wyrażenie (2n+1)2−1(2n + 1)^2 - 1 do postaci, odpowiednio, 8l(2l+1)8l(2l + 1) oraz 2l2+3l+12l^2 + 3l + 1⁠, ale nie zapisze, że 8l(2l+1)8l(2l + 1) oraz 2l2+3l+12l^2 + 3l + 1 są liczbami naturalnymi/całkowitymi, to otrzymuje 1 punkt za całe rozwiązanie.

Chcesz rozwiązywać to zadanie z podpowiedziami? Zapisz się na listę oczekujących

Źródło: CKE, matura maj 2023, poziom podstawowy, zadanie 3