Zadanie 5 · 3 pkt · dowód

Logarytm o podstawie 12 wyrażony przez a i b

Wykaż, że jeżeli log⁡54=a\log_5 4 = a oraz log⁡43=b\log_4 3 = b⁠, to log⁡1280=2a+1a⋅(1+b)\log_{12} 80 = \frac{2a + 1}{a \cdot (1 + b)}⁠.

Pokaż odpowiedź i rozwiązanieSpróbuj najpierw sam(a), potem sprawdź.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. Zamieniamy podstawę logarytmu na 44⁠.

    log⁡1280=log⁡480log⁡412\log_{12} 80 = \dfrac{\log_4 80}{\log_4 12}

    Do tego miejsca: 1 pkt

  2. Rozkładamy 80=16⋅580 = 16 \cdot 5 i 12=4⋅312 = 4 \cdot 3 i stosujemy wzór na logarytm iloczynu; log⁡416=2\log_4 16 = 2⁠, log⁡44=1\log_4 4 = 1⁠.

    log⁡4(16⋅5)log⁡4(4⋅3)=2+log⁡451+log⁡43\dfrac{\log_4 (16 \cdot 5)}{\log_4 (4 \cdot 3)} = \dfrac{2 + \log_4 5}{1 + \log_4 3}

    Do tego miejsca: 2 pkt

  3. Logarytm log⁡45\log_4 5 wyrażamy przez a=log⁡54a = \log_5 4⁠, zamieniając podstawę na 55⁠.

    log⁡45=log⁡55log⁡54=1a\log_4 5 = \dfrac{\log_5 5}{\log_5 4} = \dfrac{1}{a}
  4. Podstawiamy log⁡45=1a\log_4 5 = \frac{1}{a} i log⁡43=b\log_4 3 = b⁠, a potem mnożymy licznik i mianownik przez a>0a > 0⁠.

    log⁡1280=2+1a1+b=2a+1a⋅(1+b)\log_{12} 80 = \dfrac{2 + \frac{1}{a}}{1 + b} = \dfrac{2a + 1}{a \cdot (1 + b)}

    Do tego miejsca: 3 pkt

Odpowiedź

log⁡1280=2a+1a⋅(1+b)\log_{12} 80 = \frac{2a + 1}{a \cdot (1 + b)}⁠, co należało wykazać.

Jak to jest punktowane

Za rozwiązanie jest jeden poziom — najwyższy, który spełnia.

  • 3 pktprzeprowadzenie pełnego rozumowania.
  • 2 pktprzekształcenie wyrażenia 2log⁡54+log⁡43log⁡54⋅(1+log⁡43)\frac{2\log_5 4 + \log_4 3}{\log_5 4 \cdot (1 + \log_4 3)} lub log⁡1280\log_{12} 80⁠, lub obydwu tych wyrażeń do takiej postaci, z której poprzez jednokrotne zastosowanie wzoru na logarytm iloczynu lub wzoru na zamianę podstawy logarytmu, lub logarytmu potęgi oraz ewentualne kilkukrotne przekształcenie wyrażenia wymiernego można otrzymać tezęALBO– zapisanie jednego równania wymiernego z aa⁠, bb oraz niewiadomą xx⁠, np. bx+x=1a+2bx + x = \frac{1}{a} + 2 (dla sposobu III),ALBO– zapisanie liczby 55 w postaci 41a4^{\frac{1}{a}} oraz liczby 44 w postaci 1211+b12^{\frac{1}{1 + b}} (dla sposobu IV).
  • 1 pktzastosowanie wzoru na zamianę podstawy logarytmu lub na logarytm iloczynu, np. log⁡1280=log⁡480log⁡412\log_{12} 80 = \frac{\log_4 80}{\log_4 12}⁠, log⁡1280=log⁡580log⁡512\log_{12} 80 = \frac{\log_5 80}{\log_5 12}⁠, 2⋅log⁡54+1=log⁡5(4⋅4⋅5)2 \cdot \log_5 4 + 1 = \log_5(4 \cdot 4 \cdot 5)⁠, 1+log⁡43=log⁡4(4⋅3)1 + \log_4 3 = \log_4(4 \cdot 3)ALBO– zapisanie dwóch spośród liczb 33⁠, 44⁠, 55 jako potęgi, której podstawą jest trzecia z nich, a wykładnik jest zależny od aa lub bb⁠, np.: 5=41a5 = 4^{\frac{1}{a}} i 3=4b3 = 4^b oraz zapisanie równania 12x=8012^x = 80 (dla sposobu III),ALBO– zapisanie liczby 44 w postaci 1211+b12^{\frac{1}{1 + b}} (dla sposobu IV).

Uznawane są też inne sposoby rozwiązania

  • Przekształcamy prawą stronę: 2a+1a⋅(1+b)=2log⁡54+1log⁡54⋅(1+log⁡43)=log⁡580log⁡54⋅log⁡412=log⁡480log⁡412=log⁡1280\frac{2a + 1}{a \cdot (1 + b)} = \frac{2\log_5 4 + 1}{\log_5 4 \cdot (1 + \log_4 3)} = \frac{\log_5 80}{\log_5 4 \cdot \log_4 12} = \frac{\log_4 80}{\log_4 12} = \log_{12} 80⁠.
  • Z definicji logarytmu 5=41a5 = 4^{\frac{1}{a}} i 3=4b3 = 4^b⁠; dla xx spełniającego 12x=8012^x = 80 mamy (4b)x⋅4x=41a+2(4^b)^x \cdot 4^x = 4^{\frac{1}{a} + 2}⁠, więc bx+x=1a+2bx + x = \frac{1}{a} + 2 i x=2a+1a⋅(1+b)x = \frac{2a + 1}{a \cdot (1 + b)}⁠.
  • Z definicji logarytmu 12=4b+112 = 4^{b + 1}⁠, czyli 4=1211+b4 = 12^{\frac{1}{1 + b}}⁠, oraz 80=5⋅42=41a+2=122a+1a⋅(1+b)80 = 5 \cdot 4^2 = 4^{\frac{1}{a} + 2} = 12^{\frac{2a + 1}{a \cdot (1 + b)}}⁠.

Chcesz rozwiązywać to zadanie z podpowiedziami? Zapisz się na listę oczekujących

Źródło: CKE, matura maj 2024, poziom rozszerzony, zadanie 5