Zadanie 7 · 4 pkt · otwarte
Wysokość trójkąta wyznaczonego przez środek ściany i przekątną sześcianu
Dany jest sześcian o krawędzi długości . Punkt jest punktem przecięcia przekątnych i ściany bocznej (zobacz rysunek).
Oblicz wysokość trójkąta poprowadzoną z punktu na bok tego trójkąta. Zapisz obliczenia.
Spróbuj najpierw sam(a), potem sprawdź.
Rozwiązanie krok po kroku
Krawędź jest prostopadła do ściany , więc jest prostopadła do każdej prostej tej ściany, w szczególności do przekątnej ; trójkąt jest prostokątny.
Obliczamy przekątną ściany i przekątną sześcianu o krawędzi .
Do tego miejsca: 1 pkt
Przekątne kwadratu dzielą się na połowy, więc jest środkiem odcinka .
Pole trójkąta obliczamy z podstawą i wysokością (bo ).
Do tego miejsca: 2 pkt
To samo pole zapisujemy z podstawą i wysokością , gdzie jest spodkiem wysokości poprowadzonej z punktu .
Do tego miejsca: 3 pkt
Wyznaczamy .
Do tego miejsca: 4 pkt
Odpowiedź
Wysokość trójkąta poprowadzona z punktu ma długość .
Jak to jest punktowane
Za rozwiązanie jest jeden poziom — najwyższy, który spełnia.
- 4 pktzastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: .
- 3 pktzapisanie równania z jedną niewiadomą (długością odcinka ), np.: (z podobieństwa trójkątów i , sposób I), (z równości pól ), (z równości ,sposób II),ALBO– obliczenie pola trójkąta oraz długości odcinka : oraz ,ALBO– obliczenie długości odcinków i : i ,ALBO– obliczenie długości odcinków oraz cosinusa/tangensa kąta : i (),ALBO– obliczenie długości : .
- 2 pktobliczenie długości boków trójkąta : , , ALBO– zapisanie proporcji wynikającej z podobieństwa dwóch trójkątów prostokątnych, przy czym jednym z nich jest trójkąt ,ALBO– obliczenie/zapisanie długości odcinków oraz : oraz ,ALBO– obliczenie wartości funkcji trygonometrycznej kąta : np. , , ,ALBO– obliczenie pola trójkąta : ,ALBO– obliczenie długości odcinka i sinusa kąta : i ,ALBO– zapisanie pola trójkąta jako sumy pól trójkątów oraz i zapisanie (lub ),ALBO– zapisanie pola trójkąta na dwa sposoby: oraz ,ALBO– obliczenie pola trójkąta : .
- 1 pktobliczenie/zapisanie długości jednego z odcinków , , albo : , , , .
Uznawane są też inne sposoby rozwiązania
- Trójkąty podobne i (cecha kkk): , czyli , skąd (to samo daje dwukrotne użycie sinusa kąta ).
- Trójkąt , gdzie jest środkiem — , i .
- Cosinus kąta — , więc , a z twierdzenia Pitagorasa w trójkącie — .
- Wysokość trójkąta — , , a trójkąty i są podobne w skali .
- Ostrosłupy prawidłowe i o wspólnej podstawie — punkt jest środkiem trójkąta równobocznego o boku , więc .
Uwagi z zasad oceniania CKE
- 1. Jeżeli jedynym błędem zdającego jest:a) zastosowanie niepoprawnej definicji jednej funkcji trygonometrycznejb) błędne zastosowanie twierdzenia Pitagorasac) zastosowanie niepoprawnej tożsamości d) błędne zastosowanie twierdzenia cosinusów lub sinusówe) błędne zastosowanie wzoru Heronato zdający może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie.
- 2. Jeżeli zdający korzysta ze związku (gdzie jest spodkiem wysokości poprowadzonej z wierzchołka na podstawę trójkąta ) i nie uzasadni jego prawdziwości, to może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie.
Chcesz rozwiązywać to zadanie z podpowiedziami? Zapisz się na listę oczekujących
Źródło: CKE, matura maj 2023, poziom rozszerzony, zadanie 7