Zadanie 11 · 5 pkt · otwarte
Suma sześcianów rozwiązań równania kwadratowego z parametrem
Wyznacz wszystkie wartości parametru , dla których równaniema dwa różne rozwiązania rzeczywiste , spełniające warunek . Zapisz obliczenia.
Spróbuj najpierw sam(a), potem sprawdź.
Rozwiązanie krok po kroku
Równanie ma dwa różne rozwiązania rzeczywiste, gdy jego wyróżnik jest dodatni; obliczamy wyróżnik.
Iloraz jest dodatni, gdy licznik i mianownik mają ten sam znak.
Do tego miejsca · Etap I: 1 pkt
Zapisujemy sumę sześcianów za pomocą sumy i iloczynu rozwiązań; ze wzorów Viète’a i .
Do tego miejsca · Etap II: 1 pkt
Podstawiamy i i upraszczamy.
Do tego miejsca · Etap II: 2 pkt
Przenosimy na lewą stronę i sprowadzamy do wspólnego mianownika.
Iloraz jest ujemny, gdy licznik i mianownik mają przeciwne znaki.
Do tego miejsca · Etap II: 3 pkt
Bierzemy część wspólną warunków z obu etapów ().
Do tego miejsca · Etap III: 1 pkt
Odpowiedź
Jak to jest punktowane
W każdym etapie liczy się najwyższy poziom, który rozwiązanie spełnia; punkty za etapy się sumują.
Etap I
Rozwiązanie zadania składa się z trzech etapów.Pierwszy etap polega na rozwiązaniu nierówności . Za poprawne wykonanie tego etapu zdający otrzymuje 1 punkt.
- 1 pktpoprawne rozwiązanie nierówności : .
Etap II
Drugi etap polega na wyznaczeniu tych wartości parametru , dla których jest spełniony warunek . Za poprawne wykonanie tego etapu zdający otrzymuje 3 punkty.Podział punktów za drugi etap rozwiązania:
- 3 pktrozwiązanie nierówności z jedną niewiadomą , wynikającej z warunku : .
- 2 pktzapisanie nierówności z jedną niewiadomą , wynikającej z warunku , np. ALBO– zapisanie nierówności i poprawne zastosowanie wzoru skróconego mnożenia na sześcian sumy/różnicy do co najmniej jednego ze składników sumy .
- 1 pktprzekształcenie nierówności do postaci pozwalającej na bezpośrednie zastosowanie wzorów Viète’a, np. ALBO– wyznaczenie pierwiastków trójmianu kwadratowego w zależności od : , .
Etap III
Trzeci etap polega na wyznaczeniu wszystkich wartości parametru , które spełniają jednocześnie dwa warunki: i : .Za poprawne wykonanie tego etapu zdający otrzymuje 1 punkt.
- 1 pktpoprawne wyznaczenie wszystkich wartości parametru , które spełniają jednocześnie warunki i : .
Łącznie 5 pkt
Uznawane są też inne sposoby rozwiązania
- Etap II przez pierwiastki: , ; dla nierówność po zastosowaniu wzorów na sześcian sumy i różnicy (albo wzoru na sumę sześcianów) daje , czyli .
Uwagi z zasad oceniania CKE
- Jeżeli zdający rozwiązuje warunek , to za tę część rozwiązania otrzymuje 0 punktów.
- 1. Jeżeli zdający popełni w I i/lub II etapie jedynie błędy rachunkowe i otrzyma zbiory rozwiązań z I i II etapu, które nie są rozłączne i żaden z nich nie jest zbiorem liczb rzeczywistych, a następnie poprawnie wyznaczy część wspólną zbiorów rozwiązań z etapów I i II, to za III etap otrzymuje 1 punkt.
- 2. Jeżeli zdający w II etapie rozwiązania popełni błąd i przyjmie, że lub , to za II etap może otrzymać co najwyżej 1 punkt, a za III etap otrzymuje 0 punktów.
- 3. Jeżeli zdający w II etapie rozwiązania popełni błąd, który nie jest rachunkowy (np. pominie istotne nawiasy przy przekształcaniu nierówności do postaci pozwalającej na bezpośrednie zastosowanie wzorów Viète’a, albo przyjmie, że , i konsekwentnie do popełnionego błędu doprowadzi rozwiązanie II etapu zadania do końca, to może uzyskać co najwyżej 1 punkt za II etap.
Chcesz rozwiązywać to zadanie z podpowiedziami? Zapisz się na listę oczekujących
Źródło: CKE, matura maj 2023, poziom rozszerzony, zadanie 11