Zadanie 3 · 3 pkt · otwarte

Styczna do wykresu funkcji wymiernej w punkcie o rzędnej 3

Funkcja ff jest określona wzorem f(x)=3x2−2xx2+2x+8f(x) = \frac{3x^2 - 2x}{x^2 + 2x + 8} dla każdej liczby rzeczywistej xx⁠. Punkt P=(x0,3)P = (x_0, 3) należy do wykresu funkcji ff⁠.

Oblicz x0x_0 oraz wyznacz równanie stycznej do wykresu funkcji ff w punkcie PP⁠. Zapisz obliczenia.

Pokaż odpowiedź i rozwiązanieSpróbuj najpierw sam(a), potem sprawdź.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. Punkt PP należy do wykresu funkcji ff⁠, więc f(x0)=3f(x_0) = 3⁠.

    3x02−2x0x02+2x0+8=3\dfrac{3x_0^2 - 2x_0}{x_0^2 + 2x_0 + 8} = 3
  2. Mnożymy obie strony przez mianownik, który jest dodatni (jego wyróżnik 4−324 - 32 jest ujemny).

    3x02−2x0=3x02+6x0+243x_0^2 - 2x_0 = 3x_0^2 + 6x_0 + 24
  3. Porządkujemy równanie.

    −8x0=24  ⇔  x0=−3-8x_0 = 24 \;\Leftrightarrow\; x_0 = -3

    Do tego miejsca: 1 pkt

  4. Zapisujemy f=ghf = \frac{g}{h}⁠, gdzie g(x)=3x2−2xg(x) = 3x^2 - 2x i h(x)=x2+2x+8h(x) = x^2 + 2x + 8⁠, i obliczamy pochodne tych funkcji.

    g′(x)=6x−2,h′(x)=2x+2g'(x) = 6x - 2, \qquad h'(x) = 2x + 2
  5. Ze wzoru na pochodną ilorazu f′=g′h−gh′h2f' = \frac{g'h - gh'}{h^2} obliczamy licznik pochodnej.

    (6x−2)(x2+2x+8)−(3x2−2x)(2x+2)=8x2+48x−16(6x - 2)(x^2 + 2x + 8) - (3x^2 - 2x)(2x + 2) = 8x^2 + 48x - 16
  6. Zatem pochodna funkcji ff jest równa

    f′(x)=8x2+48x−16(x2+2x+8)2f'(x) = \dfrac{8x^2 + 48x - 16}{(x^2 + 2x + 8)^2}

    Do tego miejsca: 2 pkt

  7. Współczynnik kierunkowy stycznej w punkcie PP to f′(−3)f'(-3)⁠.

    f′(−3)=72−144−16112=−88121=−811f'(-3) = \dfrac{72 - 144 - 16}{11^2} = -\dfrac{88}{121} = -\dfrac{8}{11}
  8. Styczna ma współczynnik kierunkowy −811-\frac{8}{11} i przechodzi przez punkt P=(−3,3)P = (-3, 3)⁠.

    y=−811(x+3)+3y = -\dfrac{8}{11}(x + 3) + 3

    Do tego miejsca: 3 pkt

  9. Zapisujemy równanie stycznej w postaci kierunkowej.

    y=−811x+911y = -\dfrac{8}{11}x + \dfrac{9}{11}

Odpowiedź

x0=−3x_0 = -3⁠, styczna: y=−811x+911y = -\frac{8}{11}x + \frac{9}{11}

Jak to jest punktowane

Za rozwiązanie jest jeden poziom — najwyższy, który spełnia.

  • 3 pktzastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: x0=−3x_0 = -3 oraz y=−811x+911y = -\frac{8}{11}x + \frac{9}{11} (lub y=−811(x+3)+3y = -\frac{8}{11}(x + 3) + 3⁠).
  • 2 pktobliczenie odciętej punktu PP i wyznaczenie pochodnej funkcji ff⁠: x0=−3x_0 = -3 oraz f′(x)=(6x−2)⋅(x2+2x+8)−(3x2−2x)⋅(2x+2)(x2+2x+8)2f'(x) = \frac{(6x - 2) \cdot (x^2 + 2x + 8) - (3x^2 - 2x) \cdot (2x + 2)}{(x^2 + 2x + 8)^2}⁠.
  • 1 pktobliczenie odciętej punktu PP⁠: x0=−3x_0 = -3ALBO– wyznaczenie pochodnej funkcji ff⁠: f′(x)=(6x−2)⋅(x2+2x+8)−(3x2−2x)⋅(2x+2)(x2+2x+8)2f'(x) = \frac{(6x - 2) \cdot (x^2 + 2x + 8) - (3x^2 - 2x) \cdot (2x + 2)}{(x^2 + 2x + 8)^2}⁠.

Uwagi z zasad oceniania CKE

  • Jeżeli zdający błędnie stosuje wzór na pochodną ilorazu funkcji, to może otrzymać co najwyżej 1 punkt za całe rozwiązanie.

Chcesz rozwiązywać to zadanie z podpowiedziami? Zapisz się na listę oczekujących

Źródło: CKE, matura maj 2023, poziom rozszerzony, zadanie 3